Τρία κατώφλια, τρεις διαφορετικές ζωές
Το ποσοστό της γνωμάτευσης ΚΕΠΑ δεν είναι απλώς ένας αριθμός — είναι τρία σκαλοπάτια που το καθένα ξεκλειδώνει διαφορετικά πράγματα.
50% και άνω
- Ένταξη στις προστατευόμενες θέσεις εργασίας του ν.2643/1998 (ποσοστώσεις σε δημόσιο και ιδιωτικό τομέα)
- Μοριοδότηση σε κοινωνικά προγράμματα και προσλήψεις
67% και άνω — εδώ ανοίγουν τα περισσότερα
- Μείωση φόρου 200 € τον χρόνο — ισχύει και αν την αναπηρία έχει ο/η σύζυγος ή εξαρτώμενο τέκνο
- Έκπτωση δαπανών για οικιακούς βοηθούς, οδηγούς και συνοδούς
- Απαλλαγή τελών κυκλοφορίας για ΙΧ ειδικά διασκευασμένο για κινητικά ανάπηρους
- Το όχημα αυτό δεν μετράει στα τεκμήρια διαβίωσης
- Δελτίο μετακίνησης ΑμεΑ
- Προϋπόθεση για τα περισσότερα προνοιακά επιδόματα ΟΠΕΚΑ
80% και άνω — το φορολογικό αλλάζει εντελώς
- Πλήρης απαλλαγή από τον φόρο εισοδήματος για μισθούς, συντάξεις και πάγια αντιμίσθια. Όχι έκπτωση — απαλλαγή.
- Απαλλαγή από το τέλος επιτηδεύματος για ελεύθερους επαγγελματίες και ατομικές επιχειρήσεις
- Απαλλαγή ΕΝΦΙΑ για την κύρια κατοικία, με εισοδηματικά κριτήρια
Η διαφορά ανάμεσα σε 79% και 80% δεν είναι μία μονάδα — είναι ολόκληρος ο φόρος εισοδήματός σου.
Τα προνοιακά επιδόματα του ΟΠΕΚΑ
| Παροχή | Ποσό/μήνα |
|---|---|
| Παραπληγία / τετραπληγία / ακρωτηριασμός | 833 € |
| Εγκεφαλική παράλυση | 753 € |
| AIDS | 753 € |
| Αιμορροφιλία | 753 € |
| Βαριά νοητική υστέρηση | 569 € |
| Αναπηρία όρασης (τυφλότητα) | 391 € — 753 € για πτυχιούχους που εργάζονται στο αντικείμενό τους |
| Κώφωση / κωφαλαλία | 391 € |
| Μεσογειακή / αιμολυτική αναιμία | 391 € |
| Διατροφικό επίδομα (νεφροπάθεια, μεταμόσχευση) | 391 € |
| Βαριά αναπηρία (γενική κατηγορία) | 338 € |
| Επίδομα κίνησης | 178 € |
Ποσά σε ισχύ από 1/5/2023 σύμφωνα με τον ΟΠΕΚΑ. Όσοι περιθάλπονται σε ίδρυμα λαμβάνουν το μισό ποσό.
Το 67% δεν σημαίνει αυτόματα επίδομα
Ο ΟΠΕΚΑ δεν δίνει μία ενιαία παροχή αναπηρίας. Κάθε επίδομα έχει δικά του κριτήρια: συγκεκριμένη πάθηση, ασφαλιστική κατάσταση, και σε ορισμένες περιπτώσεις εισόδημα. Τα προνοιακά απευθύνονται κατά κανόνα σε ανασφάλιστους ή έμμεσα ασφαλισμένους.
Οι φορολογικές ελαφρύνσεις όμως ισχύουν ανεξάρτητα από ασφαλιστική κατάσταση.
Η προθεσμία που χάνει τα αναδρομικά
Η αίτηση για προνοιακή παροχή πρέπει να υποβληθεί μέσα σε τέσσερις μήνες από την ημερομηνία της γνωμάτευσης ΚΕΠΑ. Αν αργήσεις, η καταβολή ξεκινά από την αίτηση και όχι αναδρομικά.
Δες επίσης
Πηγές
- ΟΠΕΚΑ: αναπηρικά επιδόματα, ποσά και κριτήρια.
- ΑΑΔΕ: Χρηστικός Οδηγός για τα βασικά φορολογικά δικαιώματα ΑμεΑ.
Συχνές ερωτήσεις
Το 67% μου δίνει αυτόματα επίδομα;
Όχι. Το 67% είναι το κατώφλι που ανοίγει τις περισσότερες παροχές, αλλά κάθε προνοιακό επίδομα έχει δικά του κριτήρια: συγκεκριμένη πάθηση, ασφαλιστική κατάσταση, και σε ορισμένες περιπτώσεις εισόδημα. Ο ΟΠΕΚΑ δεν δίνει μία ενιαία παροχή αναπηρίας για όλους.
Τι ακριβώς αλλάζει στο 80%;
Το φορολογικό. Με 80% και άνω έχεις <b>πλήρη απαλλαγή από τον φόρο εισοδήματος</b> για μισθούς, συντάξεις και πάγια αντιμίσθια — όχι έκπτωση, απαλλαγή. Επίσης απαλλαγή από το τέλος επιτηδεύματος αν είσαι ελεύθερος επαγγελματίας, και απαλλαγή ΕΝΦΙΑ για την κύρια κατοικία με εισοδηματικά κριτήρια.
Είμαι συνταξιούχος. Χάνω το προνοιακό επίδομα;
Τα προνοιακά επιδόματα του ΟΠΕΚΑ απευθύνονται κατά κανόνα σε ανασφάλιστους ή έμμεσα ασφαλισμένους. Υπάρχουν όμως εξαιρέσεις — χαρακτηριστικά τα άτομα με αναπηρία όρασης που είναι συνταξιούχοι λαμβάνουν παροχή από τον ΟΠΕΚΑ. Οι φορολογικές ελαφρύνσεις ισχύουν ανεξάρτητα από ασφαλιστική κατάσταση.
Πόσο χρόνο έχω μετά τη γνωμάτευση ΚΕΠΑ;
Η αίτηση για προνοιακή παροχή πρέπει να υποβληθεί μέσα σε <b>τέσσερις μήνες</b> από την ημερομηνία της γνωμάτευσης. Αν αργήσεις, η καταβολή ξεκινά από την αίτηση και όχι αναδρομικά.
Το αυτοκίνητο απαλλάσσεται από τέλη κυκλοφορίας;
Ναι, για επιβατικά ΙΧ ειδικά διασκευασμένα για κινητικά ανάπηρους με ποσοστό πάνω από 67%. Χρειάζεται αίτηση στη ΔΟΥ με άδεια κυκλοφορίας και υπεύθυνη δήλωση ότι δεν έχεις άλλο όχημα με απαλλαγή. Σημαντικό: το όχημα αυτό <b>δεν προσμετράται στα τεκμήρια διαβίωσης</b>.
Πού κάνω αίτηση;
Τα προνοιακά επιδόματα μέσω του ΟΠΕΚΑ (πλατφόρμα αναπηρικών επιδομάτων ή ΚΕΠ). Οι φορολογικές ελαφρύνσεις δηλώνονται στη φορολογική δήλωση, στους αντίστοιχους κωδικούς του Ε1. Η γνωμάτευση ΚΕΠΑ καταχωρείται στο Ψηφιακό Μητρώο Ατόμων με Αναπηρία.
Πηγές: ΑΑΔΕ — Χρηστικός Οδηγός φορολογικών δικαιωμάτων ΑμεΑ · ΟΠΕΚΑ — Αναπηρικά επιδόματα · Τελευταίος έλεγχος: 24 Αυγούστου 2026